ინდოეთს, ევროკავშირსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებს შერწყმის კონტროლის სავალდებულო, შემაჩერებელი რეჟიმი აქვთ. ეს ნიშნავს, რომ ნებისმიერი შერწყმა, რომელიც აკმაყოფილებს შეტყობინების კრიტერიუმებს, უნდა წარედგინოს ანტიმონოპოლიურ ორგანოს მის განხორციელებამდე. ამ მოთხოვნის შეუსრულებლობამ შესაძლოა გამოიწვიოს სოლიდური ჯარიმები და ტრანზაქციის ბათილად ცნობა, რადგან ინდოეთის კონკურენციის კომისიის (CCI) თანხმობის გარეშე შესრულებული შერწყმა იურიდიულ ძალას მოკლებულია. შერწყმის კონტროლი წინასწარი განხილვის პროცესია, რომლის მიზანია დადგინდეს, იქონიებს თუ არა დაგეგმილი ქმედება უარყოფით გავლენას ბაზარზე კონკურენციის კუთხით.

შერწყმის განხილვა, როგორც წესი, ორეტაპიანია. პირველ ფაზაში ანტიმონოპოლიური უწყებები ახდენენ ტრანზაქციების პირველად შეფასებას. თუ მტკიცებულებები მიუთითებს, რომ შერწყმა ნაკლებად სავარაუდოა, რომ გამოიწვევს კონკურენციის საწინააღმდეგო ეფექტს, ნებართვა გაიცემა პირველ ფაზაში. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ევროკავშირსა და ინდოეთში პროცესი გადადის მეორე ფაზის მოკვლევაში. აშშ-ში II ფაზის ანალოგს „მეორე მოთხოვნას“ უწოდებენ, რომლის გაცემის შემდეგ ფედერალური სავაჭრო კომისია და იუსტიციის დეპარტამენტი ატარებენ სიღრმისეულ ანალიზს. შერწყმების უმეტესობაზე ნებართვა I ფაზაშივე გაიცემა.

მეორე ფაზის მოკვლევის დაწყება მხარეებისთვის რთული და ხარჯიანი პროცესია. კონკურენციის ორგანოები გარიგების შედეგების დეტალური შესწავლის მიზნით მხარეებისგან მოითხოვენ ვრცელი ინფორმაციის წარდგენას. ინდოეთში, დაახლოებით 1050 შეტყობინებიდან მხოლოდ 8 შემთხვევაში (1%-ზე ნაკლები) გაიცა II ფაზის შერწყმის ნებართვა. ეს, როგორც წესი, ეხება ტრანზაქციებს, სადაც მხარეთა ჯამური საბაზრო წილი მაღალკონცენტრირებულ ბაზარზე 50%-ს აღემატება. ანალოგიურად, ევროკავშირში შერწყმების მხოლოდ 4%-ზე ნაკლები გადადის II ფაზაში. როგორც წესი, II ფაზის მოკვლევის დასრულების შემდეგ კონკურენციის ორგანოებს გადაწყვეტილების მიღების სამი ვარიანტი აქვთ: (ა) შერწყმის უპირობო დამტკიცება (რაც იშვიათია); (ბ) დამტკიცება გარკვეული პირობებით/მოდიფიკაციებით (ყველაზე ხშირი შემთხვევა); (გ) შერწყმის აკრძალვა/დაბლოკვა (იმ შემთხვევაში, როდესაც კონკურენციის ორგანო მიიჩნევს, რომ ვერანაირი „გამასწორებელი ღონისძიება“ ვერ აღმოფხვრის კონკურენციის პოტენციურ რისკებს).

გამასწორებელი ღონისძიებები. როგორც ზემოთ აღინიშნა, II ფაზაში გადასული შერწყმები, როგორც წესი, „პირობით“ ნებართვას იღებენ. ეს ნიშნავს, რომ მარეგულირებელი ორგანო შერწყმას დაამტკიცებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ტრანზაქციაში შევა გარკვეული ცვლილებები (სტრუქტურული, ქცევითი ან ორივე ერთად). ინდოეთში, II ფაზაში გადასული რვა შემთხვევიდან CCI-მ შვიდზე გასცა ნებართვა მხოლოდ სტრუქტურული ან სტრუქტურული და ქცევითი მექანიზმების კომბინაციის საფუძველზე. მხოლოდ ერთ შემთხვევაში დაამტკიცა CCI-მ შერწყმა მხოლოდ ქცევითი პირობების მითითებით. აშშ-ის იუსტიციის დეპარტამენტი და ფედერალური სავაჭრო კომისია ასევე სკეპტიკურად უყურებენ ქცევითი ღონისძიებების ეფექტიანობას - 2019 წლიდან არცერთ ამ უწყებას არ გაუცია II ფაზის ნებართვა მხოლოდ ქცევითი პირობების საფუძველზე.

ევროკომისიის შეტყობინების 69-ე მუხლი ადგენს, რომ ევროკავშირი ქცევით ღონისძიებებს მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში განიხილავს, მაგალითად, კონგლომერატული შერწყმისას წარმოქმნილი კონკურენციის პრობლემების მოსაგვარებლად. ასევე, შესაძლოა მიღებულ იქნეს ვალდებულებები, რომლებიც ეხება თავსებადობას, ძირითად ინფრასტრუქტურასა და ქსელებზე წვდომას ან გრძელვადიან ექსკლუზიურ კონტრაქტებთან დაკავშირებულ რისკებს. როგორც წესი, უპირატესობა სტრუქტურულ გადაწყვეტილებებს ენიჭება (განსაკუთრებით ტრადიციულ ბაზრებზე), რადგან ისინი სააგენტოსგან არ მოითხოვენ მუდმივ მონიტორინგს. სტრუქტურული ცვლილებები, ძირითადად, გულისხმობს თანამკვეთი ბიზნესის ან აქტივების გადაცემას დამოუკიდებელი მესამე მხარისთვის (რომელსაც ბაზრის მცირე წილი აქვს), რათა შენარჩუნდეს კონკურენტული ალტერნატივები. ეკონომიკური ინსტრუმენტები. ეკონომიკური ინსტრუმენტები, რომლებსაც კონკურენციის ორგანოები მთელ მსოფლიოში იყენებენ, როგორც წესი, მოიცავს: (i) მხარეთა ერთობლივ საბაზრო წილებს; (ii) ჰერფინდალ-ჰირშმანის ინდექსს (HHI – ინდექსი, რომელიც ზომავს ბაზრის კონცენტრაციის დონეს); (iii) კონკურენტების რაოდენობას ბაზარზე; (iv) კონცენტრაციის კოეფიციენტს და (v) ბაზარზე შესვლის ბარიერებს, რათა განისაზღვროს შესაბამისი გამასწორებელი ღონისძიებები.

ზიანის თეორიები: შერწყმის შესწავლისას ზიანის თეორიები ამოწმებს, წარმოშობს თუ არა ტრანზაქცია კონკურენციის საწინააღმდეგო ეფექტებს:

(i) ცალმხრივი ეფექტები: როდესაც შერწყმის შედეგად სუბიექტს უყალიბდება მაღალი საბაზრო წილი (როგორც წესი, 40%-ზე მეტი) და მას დამოუკიდებლად შეუძლია გავლენა მოახდინოს ბაზარზე (მაგ. ფასების გაზრდით);

(ii) კოორდინირებული ეფექტები: კონკურენციის საწინააღმდეგო ეფექტები, რომლებიც ხელს უწყობს ბაზრის მოთამაშეებს შორის ფარულ ან აშკარა კოორდინაციას;

(iii) პორტფელის ეფექტები: ეფექტები, რომლებიც წარმოიქმნება იმ სუბიექტების შერწყმით, რომლებსაც აქვთ ურთიერთშევსებადი ან მონათესავე პროდუქტები/მომსახურება, რამაც შესაძლოა გამოიწვიოს პროდუქტების „დაჯგუფება“ და გააძლიეროს ახალი სუბიექტის დომინირება.

ინდოეთის კონკურენციის კომისიამ (CCI) განიხილა ცალმხრივი ეფექტის რისკები Holcim/Lafarge-ის საქმეში და პორტფელის ეფექტები L&T/Schneider-ის შემთხვევაში. ევროკომისია კიდევ უფრო შორს მიდის და აფასებს, ზღუდავს თუ არა ტრანზაქცია ბაზრის მოთამაშეების სტიმულს ინოვაციებისკენ (Dow/DuPont-ის საქმე). აშშ-ში კი, FTC-ისა და DoJ-ის შერწყმის სახელმძღვანელო პრინციპები ავალდებულებს სააგენტოებს, განიხილონ ტრანზაქციის გავლენა შრომის ბაზრებზეც. ბაზრის ტესტირება. მოკვლევის მეორე ფაზის დროს, ანტიმონოპოლიური მარეგულირებლები შერწყმის სტრუქტურასა და შემოთავაზებულ პირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებებს ითხოვენ საზოგადოებისა და მესამე მხარეებისგან (კონკურენტები, მომხმარებლები). მიღებული უკუკავშირი გათვალისწინებულია საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას, მათ შორის, გამასწორებელი ღონისძიებების ტიპის შემუშავების პროცესში. ვადები. როგორც წესი, არსებობს კანონით დადგენილი მაქსიმალური ვადა, რომლის ფარგლებშიც მარეგულირებელმა ორგანოებმა უნდა მიიღონ გადაწყვეტილება II ფაზის დასრულების შემდეგ. ევროკავშირში ევროკომისიას აქვს 90 სამუშაო დღე მოკვლევის მეორე ფაზის დაწყებიდან საბოლოო გადაწყვეტილების მისაღებად. შეერთებულ შტატებში, სააგენტოებს გადაწყვეტილების გამოსატანად ეძლევათ დაახლოებით 30 დღე (ხოლო სატენდერო წინადადების ან გაკოტრების საქმისწარმოების შემთხვევაში - 10 დღე) იმ მომენტიდან, როდესაც მხარეები არსებითად დააკმაყოფილებენ ინფორმაციის მეორე მოთხოვნას. თავის მხრივ, ინდოეთში სააგენტოს აქვს 210 კალენდარული დღე შერწყმის ნებართვის გასაცემად ან მის დასაბლოკად.