ევროკავშირის ფუნქციონირების შესახებ ხელშეკრულების (TFEU) 102-ე მუხლი წარმოადგენს იმ ნორმატიულ დებულებას, რომელიც ევროკავშირში დომინანტური მდგომარეობის ბოროტად გამოყენებას არეგულირებს. აღნიშნული დებულება მოიცავს როგორც ინდივიდუალურ, ისე ჯგუფურ დომინანტობას. 102-ე მუხლის თანახმად, ერთი ან რამდენიმე საწარმოს მიერ დომინანტური პოზიციის ნებისმიერი ბოროტად გამოყენება შიდა ბაზარზე ან მის მნიშვნელოვან ნაწილში აკრძალულია, როგორც შიდა ბაზართან შეუთავსებელი ქმედება, რამდენადაც ამან შესაძლოა გავლენა იქონიოს წევრ სახელმწიფოებს შორის ვაჭრობაზე. გარკვეული, კერძოდ, ოლიგოპოლისტური ბაზრები ,მათი სტრუქტურის გამო მიდრეკილია ჯგუფური დომინანტობისკენ, რადგან მონაწილეებს აქვთ შესაძლებლობა, დააკვირდნენ ერთმანეთის კონკურენტულ ქმედებებს. ჯგუფური დომინანტობის საკითხებს არეგულირებს როგორც TFEU-ს 102-ე მუხლი, ისე ევროკავშირის კონცენტრაციის რეგულაცია. ტერმინი კოლექტიური სარჩელი (ან კოლექტიური სამართლებრივი დაცვა) გულისხმობს სასამართლო სამართალწარმოებას, რომლის ფარგლებშიც მრავალი მოსარჩელე, მსგავსი ან დაკავშირებული ინტერესებით, ერთიანდება ერთი და იმავე მოპასუხე(ებ)ის წინააღმდეგ. როგორც წესი, დავა ეხება იდენტური ან ანალოგიური ქმედებით მიყენებულ ზიანს. კოლექტიური სარჩელი მოიცავს სამართლებრივი დაცვის რამდენიმე ფორმას, მათ შორის წარმომადგენლობით, კლასობრივ და ჯგუფურ სარჩელებს, და ითვალისწინებს დაცვის სხვადასხვა საშუალებას - როგორც უკანონო ქმედების აღკვეთის ღონისძიებებს, ისე ფულად კომპენსაციას. კოლექტიური (ან „მასობრივი“) სარჩელები სულ უფრო ხშირად გამოიყენება კონკურენციის სამართლის აღსრულების პროცესში, ძირითადად მრავალ პირზე გაფანტული ეკონომიკური ზიანის ანაზღაურების მიზნით.

„(...) შემდეგ გადაწყვეტილებაში განხილულია „ჯგუფური დომინირების“ არსებობის საკითხი. მასში აღნიშნულია, რომ ’FP, SIV და VP, როგორც ვიწრო ოლიგოპოლიის მონაწილეები, სარგებლობენ კონკურენტული წნეხისგან დამოუკიდებლობის იმგვარი ხარისხით, რაც მათ საშუალებას აძლევს შეაფერხონ ეფექტური კონკურენციის შენარჩუნება, კერძოდ, იმის წყალობით, რომ მათ არ უწევთ ბაზრის სხვა მონაწილეების ქცევის გათვალისწინება’ (პუნქტი 78).“ © ევროპული სასამართლო, (გადაწყვეტილება საქმეზე: SIV ევროკომისიის წინააღმდეგ, 10 მარტი 1992 წელი)

კოლექტიური სამართლებრივი დაცვის საშუალება არის პროცესუალური მექანიზმი, რომელიც პროცესუალური ეკონომიის ან/და აღსრულების ეფექტიანობის მიზნით, საშუალებას იძლევა მრავალი ინდივიდუალური მოთხოვნა (რომლებიც ერთსა და იმავე საქმეს ეხება) ერთ სასამართლო დავად გაერთიანდეს.

მოთხოვნების (სარჩელების) გაერთიანება ამცირებს ტვირთს მოსარჩელეებისთვის და, შესაბამისად, ხელს უწყობს მართლმსაჯულებაზე ხელმისაწვდომობას. ამგვარად, იგი წარმოადგენს საკვანძო მექანიზმს იმის უზრუნველსაყოფად, რომ უფლებები მხოლოდ ქაღალდზე კი არ არსებობდეს, არამედ რეალურად აღსრულდეს.

კოლექტიური სამართლებრივი დაცვის საშუალება ფართო კონცეფციაა, რომელიც მოიცავს:

უკანონო ქმედების აღკვეთის მოთხოვნას (injunctive relief) — სარჩელები, რომლებიც მიზნად ისახავს უკანონო ქცევის შეწყვეტას;

ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნას (compensatory relief) — სარჩელები, რომლებიც მიზნად ისახავს მიყენებული ზიანის კომპენსაციას. © ევროპული კომისია

რამდენიმე ოპერატორის ქცევა შეიძლება მიუახლოვდეს ერთი დომინანტური კომპანიის ქცევას და თუ დადგინდება, რომ ისინი ჯგუფური დომინანტები არიან, ასეთი ქცევა შესაძლოა დაექვემდებაროს დომინანტური მდგომარეობის ბოროტად გამოყენების აკრძალვას. ჯგუფური დომინირების ცნება TFEU-ს 102-ე მუხლის მიხედვით პირველად იქნა მიღებული საერთო სასამართლოს მიერ საქმეში Italian Flat Glass (1992). საქმეში Compagnie Maritime Belge (2000, პუნქტი 45), ევროკავშირის მართლმსაჯულების სასამართლომ განაცხადა, რომ ჯგუფური დომინირება არის პოზიცია „ორი ან მეტი ეკონომიკური აგენტის მიერ, რომლებიც იურიდიულად ერთმანეთისგან დამოუკიდებელნი არიან, თუმცა ეკონომიკური თვალსაზრისით კონკრეტულ ბაზარზე მოქმედებენ ერთად, როგორც კოლექტიური ერთეული“.

ჯგუფური დომინანტობა ასევე ცნობილი კონცეფციაა კონცენტრაციის შემთხვევებში. წამყვანი საქმეა Airtours (2002, პუნქტი 62), სადაც საერთო სასამართლომ ჯგუფური დომინანტობის დასადგენად სამეტაპიანი ტესტი დაადგინა. პირველ რიგში, თითოეულ ეკონომიკურ აგენტს უნდა ჰქონდეს შესაძლებლობა, თვალყური ადევნოს სხვების ქცევას, რათა დაადგინოს, იზიარებენ თუ არა ისინი საერთო პოლიტიკას; ეს ნიშნავს, რომ ბაზარზე უნდა არსებობდეს გამჭვირვალობის გარკვეული დონე. მეორე, კოორდინირებული ქცევა დროთა განმავლობაში მდგრადი უნდა იყოს. მესამე, ფაქტობრივი ან პოტენციური კონკურენტებისა და მომხმარებლების რეაქციამ საფრთხე არ უნდა შეუქმნას საერთო პოლიტიკით მიღწეულ შედეგებს. ევროკავშირის მართლმსაჯულების სასამართლომ დაადასტურა Airtours-ის ტესტი საქმეში Impala II (2008, პუნქტი 251) და დაადგინა, რომ აღნიშნული სამი კრიტერიუმის არსებობა ასევე შეიძლება დადგინდეს ირიბი გზით.

საქმეში Airtours დადასტურდა ჯგუფური დომინანტობის ცნება კონცენტრაციების (შერწყმის) კონტროლის ფარგლებში. საქმეში Laurent Piau (2005, პუნქტები 109-111) სასამართლომ განმარტა, რომ კოლექტიური დომინანტობის შეფასება როგორც TFEU-ს 102-ე მუხლით, ისე კონცენტრაციების კონტროლისას, ერთსა და იმავე პრინციპებს უნდა ეფუძნებოდეს. ჯგუფური დომინანტობის დადასტურების შემთხვევაში, თითოეულ ინდივიდუალურ ეკონომიკურ აგენტს, პრინციპში, ეკისრება დომინანტური საწარმოსთვის დამახასიათებელი „განსაკუთრებული პასუხისმგებლობა“. ჯგუფურად დომინანტურმა ერთმა კომპანიამ შესაძლოა ბოროტად გამოიყენოს ძალაუფლება მაშინაც კი, თუ იგი არ მოქმედებს სხვებთან ერთად, თუმცა საერთო სასამართლომ საქმეში Irish Sugar (1999, პუნქტი 66) დაადგინა, რომ ასეთი ქცევა უნდა წარმოადგენდეს ერთობლივი დომინანტური პოზიციის ერთ-ერთ გამოვლინებას.

ეროვნული კონკურენციის სამართალი მიჰყვება ევროპულ მოდელს და ჯგუფური დომინანტობა ამ მხრივ გამონაკლისს არ წარმოადგენს. ეროვნულ დონეზე, ჯგუფურ დომინანტობასთან დაკავშირებული შემთხვევების უმეტესობა ვლინდება კონცენტრაციების კონტროლის პროცესში და არა დომინანტური მდგომარეობის ბოროტად გამოყენებისას. ეროვნული სასამართლო პრაქტიკა აჩვენებს, რომ გარკვეული სექტორები, როგორიცაა მედია, ტელეკომუნიკაციები, საბანკო და ენერგეტიკა, უფრო მეტად იწვევს რისკებს ჯგუფური დომინანტობის თვალსაზრისით, ვიდრე სხვა ინდუსტრიები, თუმცა მსგავსი სახის სავარაუდო რისკები შესაძლოა ნებისმიერ სხვა სექტორშიც წარმოიშვას. ეროვნული სასამართლო პრაქტიკა მიჰყვება Airtours-ის მიერ შემუშავებულ სამართლებრივ სტანდარტს, თუმცა გაერთიანებული სამეფოს კონკურენციის სააპელაციო ტრიბუნალმა საქმეში Brannigan (2007, პუნქტი 106) აღნიშნა, რომ ყოველთვის არ არის აუცილებელი შესაბამის ბაზარზე ფასების გამჭვირვალობის დემონსტრირება. საქმეში AEM/ASM Brescia (2007), იტალიის კონკურენციის ორგანომ მიიჩნია, რომ კონცენტრაციის (შერწყმის) შემდგომმა სტრუქტურულმა კავშირებმა ელექტროენერგიის მეორე და მესამე უმსხვილეს მიმწოდებელს შორის შესაძლოა აიძულოს ისინი, მოახდინონ საკუთარი ქცევის კოორდინაცია, მიუხედავად ბაზარზე დომინანტი ლიდერის - ENEL-ის არსებობისა. ამ შემთხვევაში კონკურენციის ორგანომ ყურადღება არ გაამახვილა ბაზრის იმ მახასიათებლებზე, რომლებიც კომპანიებს საშუალებას აძლევს, გააკონტროლონ, გამოავლინონ და დასაჯონ ფარული შეთანხმების დარღვევის ფაქტები.

კოლექტიური სამართლებრივი დაცვა / კოლექტიური სარჩელი (Collective Redress / Class Action)

კოლექტიური დაცვის სქემები კონკურენციის სამართალში მნიშვნელოვნად განსხვავდება იურისდიქციების მიხედვით: ზოგ მათგანს, განსაკუთრებით აშშ-ის სამართალს, ხანგრძლივი ისტორია აქვს და მათი მოქმედება ფართო სპექტრის სარჩელებზე ვრცელდება, სხვები კი მათ მხოლოდ შეზღუდულ გარემოებებში იყენებენ. ბოლო დროს ევროკავშირსა და გაერთიანებულ სამეფოში გაიზარდა ზეწოლა კოლექტიური სარჩელების აღძვრის ეფექტური გზების შესამუშავებლად, რამაც მნიშვნელოვანი საკანონმდებლო და სასამართლო პრაქტიკის განვითარება გამოიწვია. ზოგადად, კოლექტიური დაცვის პროცედურები შექმნილია მართლმსაჯულებაზე ხელმისაწვდომობის უზრუნველსაყოფად იმ მოსარჩელეებისთვის, რომლებისთვისაც ინდივიდუალური დავა არაპრაქტიკული ან ეკონომიკურად არახელსაყრელი იქნებოდა. ისინი ასევე მიზნად ისახავენ კერძო აღსრულების რეჟიმების შემაკავებელი პოტენციალის მაქსიმიზაციას. სარჩელების გაერთიანება ზოგავს ადმინისტრაციულ და სასამართლო ხარჯებს და ხელს უწყობს სამართლებრივ განსაზღვრულობას ერთიანი პრეცედენტების დამკვიდრებით. ამავდროულად, ეს ქმნის ოპორტუნისტულ ან სტრატეგიულ სამართალწარმოებასთან დაკავშირებულ რისკებს, რადგან მასშტაბური ზიანის ანაზღაურების საფრთხემ შესაძლოა ხელი შეუშალოს კანონიერ ბიზნეს საქმიანობას.

კოლექტიური სარჩელები შეიძლება შეიტანონ ბიზნესებმა, მომხმარებლებმა და სხვა ორგანიზაციებმა. ისინი ფორმებისა და მიზნების მრავალფეროვნებით ხასიათდებიან. ერთი მხრივ, ე.წ. „ჯგუფური“ დავა გულისხმობს ცალკეული სარჩელების აგრეგაციასა და კოლექტიურ მართვას, რაც გავრცელებულია უმეტეს იურისდიქციაში. ამის საპირისპიროდ, „წარმომადგენლობითი“ სარჩელები ნიშნავს კვალიფიციური სუბიექტების (მაგალითად, არასამთავრობო ორგანიზაციების ან მომხმარებელთა ასოციაციების) მიერ მოსარჩელეთა ჯგუფების სახელით შეტანილ სარჩელებს. დაბოლოს, ტერმინი „კლასობრივი სარჩელი“ აღწერს პროცესს, რომელიც დაწყებულია პირთა განსაზღვრული კლასის სახელით, რომელთაგან თითოეულს აქვს სარჩელის უფლება, მაგრამ თავად არ იწყებს დავას. კლასის წევრები მეტწილად იდენტიფიცირებულნი არ არიან და შესაძლოა არც არასოდეს მოხდეს მათი იდენტიფიცირება. მათ წარმოადგენს „წარმომადგენელი მოსარჩელე“, რომელსაც შესაძლოა უშუალოდ შეხებოდა ან არ შეხებოდა კლასობრივი სარჩელის საფუძვლად არსებული მოვლენები. კოლექტიური დაცვის ყველა ფორმაში სამართლებრივი დაცვის საშუალებები შეიძლება მერყეობდეს სასამართლო აკრძალვიდან ან პირადი ზიანის ანაზღაურებიდან, კლასისთვის მინიჭებულ აგრეგირებულ ანაზღაურებამდე ან მესამე მხარისთვის გადაცემულ თანხამდე.

მნიშვნელოვანია, რომ კოლექტიური სარჩელები შეიძლება ფუნქციონირებდეს „ჩართვის“ რეჟიმით, რაც მოსარჩელეებისგან მოითხოვს აქტიურ მონაწილეობას დავაში ზიანის ანაზღაურების მისაღებად. ეს განსხვავდება „გამორიცხვის“ სისტემისგან, სადაც მოსარჩელეები ავტომატურად ერთიანდებიან სარჩელში, თუ ისინი სპეციალურად არ განაცხადებენ უარს. „გამორიცხვის“ პრინციპზე დაფუძნებული კოლექტიური სარჩელები გამოიყენება კონკურენციის სამართალში და მიიჩნევა უფრო ეფექტურად პრევენციისა და კომპენსაციის უზრუნველსაყოფად; თუმცა, ისინი ამწვავებენ კოლექტიურ დაცვასთან დაკავშირებულ გადაჭარბებული სამართალწარმოების რისკებს.

და ბოლოს, კოლექტიურ წარმოებასთან დაკავშირებულია მრავალი პროცედურული ცვლილება და ხელშემწყობი მექანიზმი, რომლებიც აუცილებელია მისი მიზნების მისაღწევად. ზიანის ანაზღაურების ცალკეული წარმოება, საქმის მართვა, წამყვანი ადვოკატების დანიშვნა და სტრუქტურირებული მორიგების პროცედურები ჩვეული მოვლენაა კლასობრივ დავებში და გადამწყვეტია მათი ფუნქციონირებისთვის. გარდა ამისა, სასამართლო დავების დაფინანსების სქემები, ხარჯების გადანაწილების წესები, კომპენსაციის განაწილების წესები და სპეციალიზებული იურიდიული კომპანიები ასევე წარმოადგენენ კოლექტიური დაცვის აპარატის კრიტიკულ ნაწილს, რადგან სირთულე და ხარჯები ხშირად დაუძლეველია შესაბამისი დაფინანსებისა და ექსპერტიზის გარეშე.

ამერიკის შეერთებული შტატები

კლასობრივი სარჩელები აშშ-ის სამართლებრივი სისტემის მნიშვნელოვანი ნაწილია, განსაკუთრებით ფედერალურ და შტატების კონკურენციის საქმეებში. მიუხედავად ბოლო ათწლეულების განმავლობაში სასამართლო და საკანონმდებლო წინააღმდეგობისა, ისინი რჩება აშშ-ის აღსრულების რეჟიმის გამორჩეულ მახასიათებლად. კლასად სერტიფიცირებისთვის მოსარჩელეებმა უნდა დააკმაყოფილონ ფედერალური სამოქალაქო საპროცესო წესების 23-ე მუხლით გათვალისწინებული კრიტერიუმები. ეს მოიცავს იმის ჩვენებას, რომ წევრთა რაოდენობა ძალიან დიდია გაერთიანებისთვის, არსებობს საერთო სამართლებრივი ან ფაქტობრივი საკითხები, მთავარი მოსარჩელის მოთხოვნები ტიპურია კლასისთვის და ის ადეკვატურად წარმოადგენს ჯგუფს. გარდა ამისა, ზიანი უნდა იყოს გაზომვადი მთელი კლასის მასშტაბით. თუ კლასი სერტიფიცირებულია, მოპასუხის პოტენციური პასუხისმგებლობა შეიძლება იყოს უზარმაზარი, რაც ხშირად იწვევს მორიგებას მაშინაც კი, როდესაც არსებობს ვალიდური დაცვის არგუმენტები. აღსანიშნავია, რომ Illinois Brick-ის სასამართლო პრაქტიკა იცავს მოპასუხეებს არაპირდაპირი მყიდველების კოლექტიური სარჩელებისგან.

ევროკავშირის სამართალი

ევროკავშირის წევრ ქვეყნებში კოლექტიური დაცვის რამდენიმე რეჟიმი არსებობს, თუმცა „ზიანის ანაზღაურების დირექტივა“ ამ საკითხს არ მოიცავდა. გერმანია უფლებას აძლევს გარკვეულ ავტორიზებულ წარმომადგენლობით ასოციაციებს დაიწყონ წარმოება, მაგრამ მხოლოდ „ჩართვის“ საფუძველზე. ეს მექანიზმები შეზღუდულად გამოიყენება, ძირითადად სამოქალაქო საპროცესო წესების გამო, რომლებიც აფერხებს სარჩელების კონსოლიდაციას; „სამოდელო დეკლარაციული სარჩელები“ და მოთხოვნების დათმობა სპეციალური დანიშნულების სუბიექტებისთვის შესაძლოა უფრო სიცოცხლისუნარიანი ალტერნატივა იყოს. საფრანგეთი ასევე უშვებს „ჩართვის“ პრინციპზე დაფუძნებულ კლასობრივ სარჩელებს ავტორიზებული სუბიექტების მიერ, თუმცა მხოლოდ რამდენიმე საქმემ მიაღწია წინსვლას. ამის საპირისპიროდ, ნიდერლანდები ცნობილია თავისი კოლექტიური დაცვის მექანიზმებით, რაც განმტკიცდა 2020 წლის აქტით. სხვადასხვა სუბიექტს შეუძლია დაიწყოს დავა ზიანის ანაზღაურებაზე კლასის სახელით, ხოლო ჰოლანდიური სამართალი უშვებს „გამორიცხვის“ სისტემას.

სხვა იურისდიქციები, მაგალითად პორტუგალია, ასევე ამაყობენ ახალი „გამორიცხვის“ ტიპის კლასობრივი სარჩელების რეჟიმებით და ბოლო დროს სამართალწარმოების აქტივობის ზრდა განიცადეს. მნიშვნელოვანია, რომ 2020 წელს ევროკავშირის ახალმა „წარმომადგენლობითი სარჩელების დირექტივამ“ შემოიტანა კოლექტიური დაცვის ერთიანი სტანდარტები. RAD მოითხოვს წევრი ქვეყნებისგან კოლექტიური დაცვის პროცედურების ჩამოყალიბებას, მაგრამ აძლევს მათ თავისუფლებას საპროცესო საკითხებში, როგორიცაა opt-in ან opt-out სისტემები, კვალიფიციური სუბიექტების კრიტერიუმები და სერტიფიცირება, მესამე მხარის მიერ დაფინანსება და მტკიცებულებათა მოპოვების პროცედურები. წარმომადგენლობითი სარჩელების შეტანა მოვაჭრეების წინააღმდეგ შეუძლიათ კვალიფიციურ სუბიექტებს, როგორც წესი, საჯარო ხელისუფლებას ან მომხმარებელთა ორგანიზაციებს. RAD ითვალისწინებს დაცვის მექანიზმებს ბოროტად გამოყენებული მასობრივი სამართალწარმოების წინააღმდეგ, როგორიცაა „წაგებული იხდის“ წესი და სასამართლოებს აძლევს უფლებას დაუსაბუთებელი სარჩელები განხილვის გარეშე უარყონ. თუმცა, იგი ფოკუსირებულია ისეთ სფეროებზე, როგორიცაა მონაცემთა დაცვა, ფინანსური მომსახურება და მომხმარებელთა უფლებები და არა კონკურენციის სამართალი. მიუხედავად ამისა, RAD-მა, ციფრული ბაზრების აქტის კოლექტიური წარმოების ახალ დებულებებთან ერთად, შესაძლოა მალე გამოიწვიოს ცვლილებები კონკურენციის სამართალში კოლექტიური დაცვის უფრო მიმზიდველად აქცევისთვის.

გაერთიანებული სამეფო

გაერთიანებული სამეფო, სავარაუდოდ, ევროპაში ყველაზე განვითარებულ კოლექტიური სარჩელების ფორუმს წარმოადგენს, სადაც ბოლო ათწლეულის განმავლობაში სარჩელების რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა. კოლექტიური დაცვის მექანიზმები მოიცავს როგორც „ჩართვის“, ისე „გამორიცხვის“ მექანიზმებს. კოლექტიური წარმოების პიონერული ჩარჩო შემოღებულ იქნა 2015 წლის „მომხმარებელთა უფლებების აქტით“ და კონკურენციის შესახებ სარჩელებს განიხილავს კონკურენციის სააპელაციო ტრიბუნალი, რომელიც წყვეტს, იქნება თუ არა სარჩელი შეტანილი opt-in თუ opt-out ფორმით. ამ სარჩელების სერტიფიცირება მოითხოვს კლასის წარმომადგენლის ავტორიზაციას და სარჩელების შესაბამისობას კოლექტიური წარმოებისთვის (იდენტიფიცირებადი კლასი, საერთო საკითხები, ვარგისიანობა), ხოლო Merricks v Mastercard-ის მნიშვნელოვანმა საქმემ განმარტა (მოსარჩელის სასარგებლოდ), თუ როგორ შეიძლება ამ პირობების დაკმაყოფილება. „კონკურენციის აქტი“ უშვებს აგრეგირებული ზიანის ანაზღაურების დაკისრებას, რაც გადახვევაა კომპენსაციური პრინციპიდან. ეს უნიკალური ასპექტი, CAT-ის გამოცდილებასთან და გაერთიანებული სამეფოს იურიდიულ და დაფინანსების ინდუსტრიასთან ერთად, მას მიმზიდველს ხდის მოსარჩელეებისთვის, რაც დასტურდება ბოლო დროს შეტანილი კლასობრივი სარჩელების სიმრავლით. პირიქით, როგორც Lloyd v Google-ის გადაწყვეტილება აჩვენებს, სხვა ტიპის კოლექტიური სარჩელებისთვის არსებობს უფრო მკაცრი კრიტერიუმები, რაც მოითხოვს, მაგალითად, ზიანის რაოდენობრივ განსაზღვრას კლასისთვის საერთო საფუძველზე.

დასკვნა

კოლექტიური დაცვის მექანიზმები სულ უფრო მეტ პოპულარობას იძენს ევროპაში და აგრძელებს არსებობას აშშ-ის სამართალში. ევროპის გარკვეული იურისდიქციები ნერგავენ ახალ ფორმებს და ეს განვითარება ყურადღებით დაკვირვებას საჭიროებს. განსაკუთრებით გაერთიანებული სამეფოს სასამართლო პრაქტიკამ შეიძლება მოგვცეს მნიშვნელოვანი ინფორმაცია ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა აგრეგირებული ზიანის გამოთვლა, ზიანის მიყენების შესაბამისი თეორია, ისევე როგორც მსგავსი რეჟიმების ზოგადი პრაქტიკული გამოყენებადობა. ევროპის სხვა იურისდიქციები უფრო ფრთხილობენ, თუმცა ბევრი მათგანი პოტენციურად შეიძლება მომავალში ამ საკითხების განხილვის ფორუმად იქცეს.